Hệ hô hấp của trẻ nhỏ chưa hoàn thiện, đường thở hẹp và khả năng khạc đờm kém nên đờm dễ tích tụ, gây tắc nghẽn đường thở, khó thở và làm tăng nguy cơ viêm phế quản, viêm phổi. Trong một số trường hợp, trẻ cần sử dụng thuốc tiêu đờm để hỗ trợ làm loãng và đào thải đờm ra ngoài an toàn.
1. Cách theo dõi khi trẻ ho có đờm
Ho có đờm là phản xạ tự nhiên giúp làm sạch đường thở, nhưng nếu đờm nhiều, đặc, trẻ nhỏ không khạc được sẽ gây cản trở hô hấp và khiến trẻ mệt, bú kém, quấy khóc.
Cha mẹ cần theo dõi các dấu hiệu cảnh báo nguy hiểm kèm theo khi trẻ ho đờm:
-
Trẻ li bì, khó đánh thức, quấy khóc nhiều bất thường
-
Bú kém, bỏ bú, ăn uống giảm rõ rệt
-
Sốt cao hoặc sốt kéo dài
-
Thở nhanh, thở khò khè, phập phồng cánh mũi
-
Rút lõm hõm ức, rút lõm lồng ngực
-
Da tái, môi tím
Nhịp thở nhanh theo độ tuổi (rất quan trọng):
-
< 2 tháng: ≥ 60 lần/phút
-
2–12 tháng: ≥ 50 lần/phút
-
12 tháng – < 5 tuổi: ≥ 40 lần/phút
-
≥ 5 tuổi: ≥ 30 lần/phút
👉 Nếu trẻ có thở nhanh, thở gắng sức hoặc khò khè rõ, cần đưa đi khám sớm.
2. Những loại thuốc tiêu đờm thường dùng cho trẻ em
Thuốc tiêu đờm cho trẻ hiện nay chủ yếu ở dạng siro, giúp dễ uống và phù hợp với trẻ nhỏ. Việc sử dụng cần đúng chỉ định, đúng liều theo độ tuổi.
2.1. Siro ho Bisolvon 4mg
-
Thành phần chính: Bromhexin
-
Tác dụng: Làm loãng đờm, hỗ trợ tống đờm ra ngoài
-
Phù hợp: Có thể dùng cho trẻ nhỏ, kể cả trẻ sơ sinh (theo chỉ định bác sĩ)
-
Không chứa cồn, không đường
2.2. Siro ho Prospan
-
Thành phần chính: Cao lá thường xuân
-
Tác dụng: Long đờm, giảm ho, hỗ trợ điều trị viêm phế quản
-
Phù hợp: Trẻ từ 1 tháng tuổi trở lên
-
Ưu điểm: Không cồn, không đường, không chất tạo màu
2.3. Siro ho HoAstex
-
Thành phần: Thảo dược tự nhiên
-
Được nghiên cứu và ứng dụng trong điều trị hô hấp trẻ em
-
Phù hợp: Trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ
-
Hỗ trợ: Viêm họng, viêm phế quản, ho đờm
⚠️ Lưu ý quan trọng:
Thuốc tiêu đờm không phải lúc nào cũng cần dùng. Trẻ ho đờm nhẹ, không khó thở có thể chỉ cần chăm sóc hỗ trợ, không cần thuốc.
3. Lưu ý quan trọng khi cho trẻ dùng thuốc tiêu đờm
Khi sử dụng thuốc cho trẻ, cha mẹ cần đặc biệt chú ý:
-
Không tự ý dùng thuốc khi chưa có tư vấn y tế
-
Dùng đúng liều – đúng độ tuổi – đúng thời gian
-
Không cho trẻ uống thuốc khi đang quấy khóc (tránh sặc)
-
Dùng cốc/thìa đong chuẩn đi kèm thuốc
-
Theo dõi phản ứng của trẻ sau uống thuốc
-
Ngưng thuốc và đi khám nếu trẻ có dấu hiệu bất thường
4. Biện pháp tiêu đờm cho trẻ không cần dùng thuốc
Trong nhiều trường hợp, cha mẹ có thể hỗ trợ tiêu đờm an toàn tại nhà:
-
Cho trẻ bú mẹ nhiều hơn (với trẻ <6 tháng)
-
Uống đủ nước (trẻ >6 tháng)
-
Nhỏ mũi nước muối sinh lý 2–3 lần/ngày
-
Vỗ rung long đờm đúng kỹ thuật
-
Massage nhẹ vùng lưng, lòng bàn tay
-
Giữ ấm cơ thể, tránh gió lạnh
-
Tạo độ ẩm không khí phù hợp, tránh phòng quá khô
-
Tránh khói thuốc, bụi bẩn, nấm mốc
5. Khi nào cần đưa trẻ đi khám ngay?
Cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm nếu có các dấu hiệu:
-
Đờm chuyển xanh, vàng đậm, nâu, có máu
-
Ho đờm kéo dài trên 2 tuần
-
Trẻ sốt cao >38,5°C, khó hạ
-
Trẻ khó thở, thở nhanh, môi tím
-
Bú kém, nôn nhiều, li bì
-
Có dịch chảy tai
-
Nghi ngờ suy hô hấp
📌 Kết luận
Thuốc tiêu đờm cho trẻ em chỉ nên sử dụng khi thật sự cần thiết và có tư vấn y tế. Trong nhiều trường hợp, chăm sóc hỗ trợ đúng cách có thể giúp trẻ long đờm – dễ thở – hồi phục tốt mà không cần dùng thuốc. Việc theo dõi sát nhịp thở và dấu hiệu nguy hiểm đóng vai trò then chốt trong phòng biến chứng hô hấp ở trẻ nhỏ.
📚 Nguồn tham khảo
-
Tổng hợp & biên tập từ MEDLATEC – medlatec.vn
-
Hướng dẫn chăm sóc hô hấp trẻ em – Nhi khoa
