Năm 2025 được xem là một dấu mốc quan trọng trong hành trình con người khám phá Trái đất – hành tinh tưởng chừng quen thuộc nhưng vẫn ẩn chứa vô vàn bí mật sâu xa. Những nghiên cứu khoa học công bố trong năm đã góp phần làm rõ hơn quá trình hình thành, vận động và khả năng duy trì sự sống của Trái đất qua hàng tỷ năm.
Một trong những phát hiện đáng chú ý nhất là việc xác định những mảnh vỏ Trái đất cổ xưa nhất tại vành đai Nuvvuagittuq, miền bắc Quebec (Canada). Các khối đá này có thể lên tới 4,16 tỷ năm tuổi, thuộc kỷ Hadean – giai đoạn hỗn loạn khi Trái đất mới hình thành. Dù còn tranh luận về phương pháp định tuổi, phát hiện này mở ra hy vọng tìm thấy dấu vết của sự sống sơ khai.
Cùng với đó, hiện tượng “ma trơi” – ánh sáng bí ẩn từng gắn với truyền thuyết dân gian – đã được giải thích thuyết phục hơn. Nghiên cứu năm 2025 cho thấy các tia sét siêu nhỏ hình thành trong môi trường ẩm có thể đốt cháy bong bóng khí metan li ti, tạo nên ánh sáng lập lòe. Đáng chú ý, các vi sét tương tự trong bầu khí quyển Trái đất cổ đại có thể đã thúc đẩy những phản ứng hóa học nền tảng cho sự sống cách đây hơn 3 tỷ năm.
Trái đất cũng được chứng minh là luôn “chuyển động” ngay cả ở những yếu tố tưởng chừng ổn định. Cực Bắc từ trường tiếp tục dịch chuyển từ Canada về phía Nga với tốc độ thay đổi khó dự đoán. Năm 2025, các mô hình từ trường mới đã được cập nhật nhằm đảm bảo độ chính xác cho các hệ thống định vị toàn cầu và giúp hiểu rõ hơn động lực bên trong hành tinh..
Sự dịch chuyển của cực Bắc từ năm 1840 đến năm 2019. Ảnh: ESA
Ở những nơi sâu thẳm nhất của đại dương, các nhà khoa học phát hiện hệ sinh thái tồn tại ở độ sâu gần 10.000 mét – sâu nhất từng được ghi nhận. Tại đây, sự sống không cần ánh sáng Mặt Trời mà dựa vào metan và các phản ứng hóa học, mở rộng đáng kể khái niệm về giới hạn sinh tồn của sinh vật.
Cuối cùng, các nghiên cứu về lớp phủ và lõi Trái đất cho thấy cấu trúc bên trong hành tinh phức tạp hơn nhiều so với giả thuyết trước đây. Những tàn tích cổ xưa, sự biến đổi của lõi trong và khả năng kim loại nặng như vàng di chuyển lên bề mặt đã góp phần định hình lại hiểu biết của nhân loại về Trái đất – một hành tinh sống động và không ngừng tiến hóa.
Nguồn: https://congluan.vn/nhung-phat-hien-khoa-hoc-ky-thu-nhat-ve-trai-dat-trong-nam-2025-10324945.html
