Viêm giác mạc sợi là một trong những bệnh lý bề mặt nhãn cầu khá thường gặp, gây cảm giác cộm xốn, đau rát và khó chịu kéo dài. Dù không phải là bệnh lý nguy hiểm tức thì, nhưng nếu không được phát hiện và chăm sóc đúng cách, viêm giác mạc sợi có thể tái phát nhiều lần và ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thị lực.
1. Viêm giác mạc sợi là gì?
Viêm giác mạc sợi là tình trạng trên bề mặt giác mạc xuất hiện các sợi nhỏ, được hình thành từ tế bào biểu mô thoái hóa kết hợp với chất nhầy (mucin) trong nước mắt. Các sợi này bám dính vào giác mạc, gây kích thích và cảm giác như có dị vật trong mắt.
Bệnh thường gặp ở:
-
Người bị khô mắt mạn tính
-
Người làm việc nhiều với máy tính
-
Người đeo kính áp tròng
-
Người có các bệnh lý mắt kéo dài như viêm bờ mi, dị ứng mắt
Ở giai đoạn đầu, triệu chứng thường nhẹ và dễ bị bỏ qua. Tuy nhiên, khi các sợi tiếp tục hình thành và tích tụ, mắt sẽ trở nên nhạy cảm, dễ đỏ, chói sáng và khó chịu rõ rệt hơn.
2. Nguyên nhân gây viêm giác mạc sợi
Viêm giác mạc sợi không xuất hiện đơn lẻ mà thường liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ phối hợp. Những nguyên nhân thường gặp bao gồm:
Khô mắt kéo dài
Khi màng nước mắt không đủ độ ẩm, bề mặt giác mạc dễ bị tổn thương, tế bào biểu mô bong tróc và hình thành sợi. Tình trạng này phổ biến ở người dùng điều hòa thường xuyên hoặc làm việc nhiều với màn hình.
Lưu ý: Khô mắt là yếu tố nguy cơ, không phải nguyên nhân trực tiếp, nhưng đóng vai trò rất quan trọng.
Viêm kết giác mạc dị ứng
Dị ứng mắt làm tăng tiết chất nhầy, tạo điều kiện cho các sợi bám vào giác mạc và gây kích ứng.
Nhiễm trùng mắt
Một số vi khuẩn hoặc virus (đặc biệt adenovirus) có thể gây viêm kết – giác mạc, từ đó dẫn đến hình thành sợi.
Đeo kính áp tròng không đúng cách
Đeo kính quá lâu, vệ sinh kém hoặc tiếp tục đeo khi mắt đang viêm dễ làm tổn thương giác mạc.
Bệnh lý mắt mạn tính
Viêm bờ mi, hội chứng Sjögren, khô mắt nặng… đều làm tăng nguy cơ mắc viêm giác mạc sợi.
Tác dụng phụ của thuốc nhỏ mắt
Một số thuốc nhỏ chứa chất bảo quản mạnh có thể gây kích ứng và làm bong tế bào biểu mô giác mạc.
3. Triệu chứng thường gặp của viêm giác mạc sợi
Các biểu hiện của viêm giác mạc sợi có thể tiến triển từ nhẹ đến rõ rệt:
-
Cảm giác cộm, xốn mắt, như có cát hoặc dị vật
-
Đau nhẹ hoặc âm ỉ, tăng khi chớp mắt
-
Chảy nước mắt nhiều
-
Sợ ánh sáng, chói mắt
-
Mắt đỏ, đặc biệt quanh giác mạc
-
Nhìn mờ nhẹ, nhất là khi sợi nằm gần trung tâm giác mạc
-
Co thắt mi, khó mở mắt
Các sợi thường khó quan sát bằng mắt thường, mà được phát hiện rõ khi bác sĩ khám bằng đèn khe.
4. Cách phòng ngừa viêm giác mạc sợi hiệu quả
Chủ động phòng ngừa là cách tốt nhất để hạn chế tái phát và bảo vệ thị lực lâu dài:
Duy trì độ ẩm cho mắt
-
Sử dụng nước mắt nhân tạo không chất bảo quản
-
Nhỏ mắt đều đặn khi làm việc lâu với máy tính
Sử dụng kính áp tròng đúng cách
-
Không đeo quá 6 – 8 giờ/ngày
-
Vệ sinh kính và tay sạch sẽ
-
Tránh đeo kính khi mắt đang viêm hoặc kích ứng
Tránh dụi mắt
Dụi mắt làm tăng tổn thương giác mạc và nguy cơ nhiễm khuẩn.
Cho mắt nghỉ ngơi hợp lý
Áp dụng quy tắc 20–20–20:
Cứ 20 phút → nhìn xa 6 mét → trong 20 giây.
Điều trị tốt bệnh lý nền
Kiểm soát khô mắt, viêm bờ mi, dị ứng mắt là yếu tố quan trọng nhất để ngăn tái phát.
Vệ sinh mắt đúng cách
Có thể rửa mắt bằng nước muối sinh lý khi tiếp xúc môi trường bụi bẩn.
5. Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Bạn nên đến khám chuyên khoa mắt nếu:
-
Đau, cộm mắt kéo dài trên 1 – 2 ngày
-
Mắt đỏ nhiều, chói sáng, khó mở
-
Thị lực giảm hoặc nhìn mờ
-
Triệu chứng không cải thiện dù đã dùng nước mắt nhân tạo
-
Có bệnh lý nền về mắt hoặc thường xuyên đeo kính áp tròng
Kết luận
Viêm giác mạc sợi là bệnh lý bề mặt giác mạc thường gặp, gây khó chịu và ảnh hưởng thị lực nếu không được chăm sóc đúng cách. Việc nhận biết sớm triệu chứng, hiểu rõ nguyên nhân và chủ động phòng ngừa sẽ giúp hạn chế tái phát và bảo vệ đôi mắt khỏe mạnh lâu dài. Khi có dấu hiệu bất thường, bạn nên đi khám sớm để được chẩn đoán chính xác và xử trí kịp thời.
Nguồn tham khảo
-
Tổng hợp và biên tập từ các tài liệu chuyên môn Nhãn khoa
-
American Academy of Ophthalmology (AAO) – Kiến thức về bệnh lý bề mặt giác mạc
-
Tài liệu hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh giác mạc
-
Nguồn tham khảo y khoa uy tín trong và ngoài nước về viêm giác mạc và khô mắt
